Onderwijs nieuwe stijl in de praktijk
NHL Leerbedrijf

Onderwijs nieuwe stijl in de praktijk

Wat in 2014 begon als experiment, maakt inmiddels een wezenlijk onderdeel uit van het curriculum van de studies MWD, CMV en Pedagogiek: vroegtijdig (samen)werken in de praktijk. Een paar honderd eerste en tweedejaars studenten trekken er wekelijks, minstens één dagdeel, op uit om samen met studiegenoten met echte praktijkopdrachten aan de slag te gaan.

Dat gebeurt binnen één van de tien leerbedrijven, met welsprekende namen als Albiet, LeJo en Remix, die onderdak vinden bij Friese welzijnsorganisaties, maatschappelijke instellingen, sociale wijkteams en scholen.

De winst? Studenten leren van meet af aan met de – soms harde – realiteit om te gaan. Ze kunnen de theorie toetsen aan, en direct toepassen in, de praktijk. Ze ontdekken tijdig hun aanleg voor het vak  én of ze wel de juiste studie hebben gekozen. Ze leren, geheel in lijn met Welzijn Nieuwe Stijl, als generalisten, multidisciplinair samenwerken in de praktijk.

Ook het werkveld heeft baat bij de leerbedrijven die voortaan NHL-breed door het leven gaan als ateliers. Studenten voeren onderzoeken en opdrachten uit die anders waarschijnlijk blijven liggen. Ze ondersteunen eigen werkers én zorgen voor nieuwe, frisse ideeën, inzichten en  technieken. Ze verkleinen de afstand tussen werkveld en onderwijs.

Hetzelfde geldt voor de begeleidende docenten. Zij profiteren van de contacten met het werkveld en leren van én in de praktijk. Of zoals een van de geïnterviewde coaches het treffend verwoordde:
“Los van het feit dat het me een kick geeft als ik zie hoe snel studenten zich in praktijk ontwikkelen, ervaar ik ook hoe de kanteling in praktijk werkt. En waar men tegenaan loopt. Ik zie dat, net als mijn rol als procesbegeleider, als een verrijking van mezelf en de lessen die ik geef.”
Met deze digitale uitgave laten we u kennismaken met het hoe en waarom van de leerbedrijven. We doen dat aan de hand van interviews met docenten, studenten en het werkveld zelf.

Jan van Iersel, lid College van Bestuur
NHL Hogeschool






Docenten aan het woord

Motiverend, leerzaam en nuttig voor alle partijen

Een mooie winternamiddag op NHL Hogeschool. Gerda Minke Adema, Adiep Autar, Ellen Dreier en Ankie de Haas gaan ervoor zitten. Als begeleiders van verschillende leerbedrijven vertellen de docenten graag over hun bezigheden en ervaringen. Tegelijk is het een mooie gelegenheid om elkaar bij te praten, zo blijkt naderhand. “Ik vond het goed te horen hoe jullie hierin staan. Dat motiveert mij nog meer om door te gaan.”

Studenten nemen voortouw. Gerda Minke Adema is behalve docente pedagogiek, als coach nauw betrokken bij leerbedrijf ‘Brede school’ in Drachten en ‘Project Friese Poort’. In laatste geval worden derdejaars mbo’ers, die mogelijk een welzijnsstudie willen gaan volgen, wegwijs gemaakt in het hbo. “Om de juiste keuze te maken, en uitval in het eerste jaar te beperken, laten we ze kennismaken met de belangrijkste competenties en onderwerpen die bij de sociaal-culturele opleidingen aan bod komen. Dat gebeurt in negen sessies van een dagdeel op de drie betrokken ROC’s. Zeven tweedejaarsstudenten, waaronder een projectleider, nemen het voortouw in zowel de organisatie als het programma. Tegelijkertijd analyseert het lectoraat de effecten van deze aanpak. Ook daar zijn studenten bij betrokken.”

Succesvol project van het interne leerbedrijf ‘Laten We Welzijn’ is ‘Peer Support’. Zes tweedejaarsstudenten begeleiden eerstejaars die moeite hebben met bijvoorbeeld lezen, plannen of concentreren. “Ze brengen hun eigen ervaring over en oefenen tegelijkertijd de vereiste beroepsvaardigheden. Dat slaat zo aan dat we dit initiatief breder willen trekken”, aldus de enthousiaste Gerda Minke die – hoewel de begeleiding veel tijd kost – vooral energie en inspiratie krijgt van haar coachende taak.

Leren van elkaar

Niet vroeg genoeg mee beginnen. Met haar achtergrond in de psychiatrie en elf jaar ervaring als docent MWD en CMV, heeft Ankie de Haas met verschillende leerbedrijven te maken gehad. Ze noemt als voorbeeld ‘Brede School’ in Drachten, waar bijvoorbeeld 14 tweedejaarsstudenten wekelijks pedagogische ondersteuning bieden die varieert van het verzorgen van lessen binnen het project ‘De gezonde school’ tot het begeleiden van kinderen met faalangst of dyslexie.

Als het even kan, koppelt Ankie theorie en praktijk en opdrachten aan assessments op school. Volgens haar sluiten de inspanningen van het leerbedrijf mooi aan bij de behoefte van de school, die inmiddels ook eerste en derdejaars van de welzijnsopleidingen verwelkomt. Ankie spreekt van pure winst. “Het eerste en tweede jaar waren voorheen toch erg theoretisch en schools. En als er iets is waar deze studenten, die vaak weinig werk- en levenservaring hebben, behoefte aan hebben dan is het wel leren in de praktijk. Dat betekent dus ook leren omgaan met de vaak harde realiteit en met weerstand. Daar kun je niet vroeg genoeg mee in aanraking komen tijdens de studie.”

Zelf is ze ook nog betrokken bij een ander, multidisciplinaire activiteit: Togo. In dit project werken studenten van verschillende hogescholen en opleidingen samen aan het duurzaam ontwikkelen van een modelboerderij in het gelijknamige Afrikaanse land. Interessant en nuttig, voor alle betrokkenen.

Eerste en tweede jaar te theoretisch

Leren herkennen, improviseren en doorgronden. Ellen Dreier is inmiddels twintig jaar actief als coach, supervisor en therapeut. Volgens haar leren studenten in praktijk wat ze op school niet (kunnen) leren: dealen met meervoudige problemen, improviseren en mensen doorgronden. “Dat leer je niet uit een boek en kun je in de klas niet nabootsen. De praktijk is altijd weerbarstiger. Het is goed dat ze dat zo vroeg mogelijk signaleren en vooral ervaren. Je ziet ze dan ook echt een sprong in hun ontwikkeling maken en snel volwassen worden.”

Ellen begeleidt een groep derdejaars studenten van leerbedrijf LeJo dat vanaf september 2015 onderdak vindt bij Jongerenwerk Leeuwarden (Wellzo, red.). De studenten lopen als groep stage en draaien mee in het veld. “Ze gaan samen aan de slag, delen ervaringen en leren samenwerken. Hartstikke mooi en uitdagender dan wanneer je als eenling stage loopt”, licht Ellen toe die aanvult dat ook eerste- en tweedejaars studenten van Albiet een dagdeel per week meelopen bij Wellzo.

Groepsproces belangrijk

Trekken er op uit. Adiep Autar begeleidt leerbedrijf Remiks. Dertien eerstejaars en vijf tweedejaars studenten van dit leerbedrijf zetten zich één dagdeel in de week in voor Miks Welzijn in Joure. De youngsters nemen diverse opdrachten en taken voor hun rekening. Veelal werk waar de instelling zelf nauwelijks aan toekomt, zoals het bezoeken van mensen die vereenzamen. Of het geven van cursussen aan ouderen die het internet op willen.

“Ze ondersteunen vooral de sociale wijkteams”, vult Adiep aan. “Bijvoorbeeld bij het organiseren van een burendag. Ze trekken er dan echt op uit. Zoeken mensen op. Iets wat ze op school vaak eng vinden, doen ze wel in de praktijk. Alleen dat is al pure winst. Net zo goed als dat de tweedejaars de eerstejaars coachen. Zelf blijf ik als het even kan op de achtergrond. Ze kunnen meer aan dan je denkt.”

Burendag organiseren

Eigen ervaringen. Gevraagd naar de persoonlijke motivatie en ontwikkeling, zijn de geluiden eensluidend. De vier docenten/begeleiders verrichten hun buitenschoolse taak met veel plezier en een goed gevoel. Ze zijn er van overtuigd dat hun protegés veel leren. Bovendien brengt het hen zelf dicht(er) bij de alledaagse praktijk. Tevens ontwikkelen ze andere vaardigheden, als coachen en loslaten.

“Je hebt veel minder controle dan op school. Het proces staat voorop. Dat vergt andere competenties. Je moet ze loslaten en de ruimte geven om fouten te maken, zelf te ontdekken wat voor hen het beste werkt en pas ingrijpen als je ziet dat het even niet lukt. Volgen en vooral goed timen, daar draait het om”, aldus Ankie en Gerda.

De contacten met het werkveld ervaren de vakdocenten als zeer waardevol. Niet in de laatste plaats omdat de praktijk casussen aanreikt die ze in de les kunnen behandelen, dan wel uitdiepen. Bovendien kunnen ze de visie van Welzijn Nieuwe Stijl toetsen aan de praktijk, laten ze weten.

“Uitgaan van eigen regie en kracht is mooi. Net zoals het zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen en multidisciplinair werken met één contactpersoon en één zorgplan. Het duurt echter nog wel even voordat het in praktijk goed werkt en uitpakt. Organisatorisch ligt er veel op het bordje van de instellingen. En de mensen in het veld hebben ook tijd nodig om zich de nieuwe denk- en werkwijze eigen te maken. Onze studenten, die hierin al geschoold worden, kunnen daar zeker aan bijdragen. Met kennis en vaardigheden, maar ook door gaten te dichten die vallen door gebrek aan tijd, menskracht en/of financiële middelen. Ook dat is de praktijk.”



Relevante links

Welzijn Nieuwe StijlWaarom Pedagogiek?Waarom CMV?Waarom MWD?Visiemiddag Leerbedrijven

Welke leerbedrijven zijn er in 2016* en welke organisaties bieden onderdak?

Leerbedrijf

Sinds

Toelichting

Studenten

Instelling

Albiet

2013

Dagdeel per week aan de slag in de praktijk en oppakken van concrete vragen en opdrachten.

1e, 2e, 3e, 4e jaar 

Wellzo,
Leeuwarden

LeJo

09/2015

Jongerenwerk Leeuwarden

3e jaar
(groep)stage

Wellzo

Leeuwarden

S-Teams

09/2015

Hulp aan jongeren die dreigen uit te vallen op het mbo.

3e jaar

Het Buro Saris,
Leeuwarden

Brede School
Drachten

2010

Dagdeel per week aan de slag in de praktijk en oppakken van concrete vragen en opdrachten 3e jaar stage

1e, 2e, 3e jaar

Brede School De Wiken,
Drachten

Laten We Welzijn

09/2015

Intern leerbedrijf en projectbureau.

Projecten o.a.:

  • Studentenblad Laten we Welzijn
  • Project Togo
  • Schuldhulpverlening

1e, 2e, 3e, 4e jaar

NHL
Hogeschool

Innovatie
Werkplaats

09/2015

Een project waarin ZuidOostZorg met vo, mbo en hbo samenwerkt. Vanuit
welzijnsopleiding vooral tweedejaars- studenten betrokken.

1e en 2e jaar

ZuidOostZorg

Begeleiding mbo
studenten

2012

Hbo studenten begeleiden en coachen mbo’ers om de doorstroom van het mbo naar het hbo beter te laten verlopen

1e en 2e jaar

ROC Friese
Poort

Peer support

2014

Studenten begeleiden andere studenten bij studievaardigheden

1e en 2e jaar

NHL
Hogeschool

Remix

2011

Dagdeel per week meedraaien en opdrachten oppakken

1e en 2e jaar

Miks Welzijn,
Joure

Studententeams
Amaryllis

09/2015

Sociale wijkteams in Leeuwarden. Nu vooral derdejaarsstudenten. Onderzocht wordt op welke wijze ook eerste- en tweedjaarsstudenten aan de
slag kunnen.

3e jaar

Sociale wijkteams
Amaryllis Leeuwarden

 

*Meer leerbedrijven zijn in ontwikkeling. Diversiteit qua doelgroep en thematiek is hierbij aandachtspunt, evenals regionale spreiding en verdeling tussen stad en platteland.





Docent in beeld
Samira Zoundri

“Ik geloof in dit concept”

Te midden van het rumoer van de brainstormsessie van de studenten van Albiet en LeJo en de jongeren van Jimmy’s, gooit Samira Zoundri haar handen in de lucht; “Kijk! Dit is een mooi plaatje. Iedereen bij elkaar, zo kun je goed zien waar de leerbedrijven mee bezig zijn”, beantwoordt ze stralend de vraag.

Behalve docent Social Work aan NHL Hogeschool, is Samira coach van leerbedrijf Albiet. In die hoedanigheid woont ze de gezamenlijke sessie bij Wellzo bij. Ze doet dat met veel plezier, merk je aan alles. “Lesgeven is leuk, maar dit geeft me een extra boost. Het doet ook een appel op andere vaardigheden. Als coach ben ik verantwoordelijk voor – en bewaak ik – het proces. Van de groep én van individuele studenten. Belangrijk is ook het onderhouden van contact met de opdrachtgever. En het in goede banen leiden van gesprekken tussen studenten en opdrachtgever.”

Een lach en traan. Tijdens onderzoek of opdrachten die studenten uitvoeren ontstaat wel eens enige ruis of onduidelijkheid. Samira moet dat tijdig oppikken en er voor zorgen dat alle neuzen weer snel in dezelfde richting staan. De individuele begeleiding van studenten doet weer een beroep op andere vaardigheden. “Vergeet niet dat er veel nieuws op ze afkomt. Problemen die ze niet kennen. Het is vaak hun eerste kennismaking met de praktijk. Dan kom je jezelf wel even tegen. Er wordt veel gelachen, maar er vloeit soms een traan. Dan moeten ze bij mij kunnen aankloppen.”

Er komt veel op ze af, maar ze kunnen bij mij terecht

Onverwachte invalshoek. Studenten lopen niet alleen mee in de praktijk, ze doen ook onderzoek. Zo leren ze in praktijk hoe ze het beste een onderzoeksvraag kunnen aanpakken én beantwoorden. Het spreekt voor zich dat de organisatie, lees opdrachtgever, daar belang bij heeft. “Zelf komen ze daar vaak niet aan toe. Bovendien kijken studenten onbevangen naar een opdracht. Ze komen met invalshoeken waar een organisatie zelf niet snel bij stil staat. Ze worden niet geremd door eerdere ervaringen of ingesleten patronen en pakken iets fris van de lever op. Dat leidt regelmatig tot onverwachte resultaten.”

Klanttevredenheidsonderzoek. Momenteel voeren zeven eerste- en tweedejaarsstudenten van Albiet een klanttevredenheidsonderzoek uit voor Wellzo. “Vorig jaar ook al, maar toen ging een aantal dingen minder goed. Zowel de organisatie als studenten hebben daar van geleerd. Met die wetenschap doen we het nu over. De (tweedejaars)studenten van vorig jaar adviseren de nieuwe groep. Ze moeten niet in dezelfde valkuil trappen. Ik bewaak het proces en zie er op toe dat ze hun competenties behalen.”

Niet in dezelfde valkuil trappen

Onderzoekend. Het vak ‘onderzoek’ wordt tegelijk op school gegeven.  “Dat sluit mooi aan”, aldus Samira die vertelt dat onderzoek als een rode draad door de opleiding loopt. “Een social worker is onderzoekend. In cliëntcontacten, maar ook richting samenleving. Een student moet ook  knelpunten in organisaties herkennen. Ook dat maakt ze goede social workers.”

Albiet
Leerbedrijf Albiet startte in 2013 met twintig studenten met het idee om meerdere studenten, van verschillende jaren, voor en bij Wellzo echte praktijkopdrachten te laten uitvoeren. De eerste lichting waren echte pioniers, zowel binnen NHL Hogeschool als binnen Wellzo. De studenten bedachten zelf de naam en de manier van (samen)werken. Dat was een gouden greep. Drie jaar later begeleiden dezelfde pioniers de eerstejaarsstudenten. Tegelijkertijd stromen ‘Albieters’ later  door naar Jimmy’s en Jongerenwerk Wellzo.  Ook zij zijn en blijven betrokken bij het concept.

Werkveld en onderwijs. Inmiddels heeft Albiet meerdere externe opdrachten binnengehaald voor Wellzo. De studenten brengen ideeën en energie in. En een andere kijk en kennis. Zo organiseerden ze bijvoorbeeld een lezing voor de medewerkers van Wellzo waarin het vluchtelingenvraagstuk door een voormalig vluchteling werd belicht. Ook organiseren ze dialoogbijeenkomsten voor medewerkers van Wellzo en docenten van NHL Hogeschool. “Een mooie manier om onderwijs en werkveld meer en beter met elkaar in contact te brengen en samen te laten werken”, aldus Samira.

Extra lading. Studenten leren zo in een vroeg stadium het werkveld kennen. In al haar facetten. Bovendien leren ze samenwerken en hoe Welzijn Nieuwe Stijl in praktijk uitpakt. “Dat is mooi, maar ook de persoonlijke groei die ze doormaken vind ik prachtig om te zien. Ze ontplooien iets in zichzelf wat binnen school niet gebeurt. Een absolute meerwaarde.”

Ik ben bijna wekelijks ontroerd

Loslaten. “Wat het mij brengt?, sluit Samira af. “Ontroering. Ik weet niet of het bij mijn vak past, maar ik ben bijna wekelijks ontroerd door studenten. Als ik zie hoe ze elkaar steunen, hoe alle verschillende geloven en achtergronden samenwerken, hoe ze samen briljante oplossingen bedenken, de vragen die ze stellen, het enthousiasme en de lol, dan ben ik oprecht ontroerd. Natuurlijk leer ik hier zelf ook van. Bijvoorbeeld loslaten en vertrouwen. Onderwijs is heel aanbod gestuurd, met veel regie vanuit school. Door de regie bij de studenten neer te leggen, ontstaan heel  andere leerprocessen. Daarom geloof ik in dit concept.”






Leerbedrijfstudenten brainstormen

 

Datum: 24 februari

Plaats van handeling: Wellzo, Zuidvliet 620, Leeuwarden

Deelnemers: studenten Albiet en LeJO, stagiaires Jimmy’s

Insteek: co-creatie en brainstorm

Een drukte van belang. Begeleid door een NHL-docent en een Wellzo-medewerker namen zo’n dertig jongeren de tijd om te brainstormen en samenwerkingsmogelijkheden te zoeken tussen de leerbedrijven Albiet, Jongerenwerk Leerbedrijf (LeJo) en Jimmy’s Leeuwarden. Er werd druk gepraat, gepend, getekend en overlegd. Resultaat: een aantal frisse ideeën en inzichten die een volgende keer uitgewerkt worden. En… wellicht de start van een netwerk van enthousiaste jongeren met een welzijnsachtergrond.

Twee derdejaars stagiaires van Jimmy’s verzorgden de zogenaamde co-creatie. Ze legden uit waarom drie partijen, present zijn. “Oorspronkelijk zouden alleen Albiet en Jimmy’s samen aan de slag. De begeleidster van Albiet heeft LeJo er bijgehaald. Een mooie aanvulling. Door onze visies en missies samen te bespreken, leren we elkaar vanmiddag beter kennen. Dat helpt om in de toekomst samen met praktijkmensen op een creatieve manier tot nieuwe ideeën en inzichten te komen. Behalve de kruisbestuiving die ontstaat, doen we dit ook om van elkaars kennis en ervaring te leren.”

We weten elkaar nu te vinden

Onbevangenheid. De studenten van Albiet en de jongeren van LeJo, die in de meerderheid waren, konden het nodige opsteken van de stagiaires van Jimmy’s. Zij geven in praktijk uitvoering aan de missie van deze club: jongeren verbinden, talentontwikkeling stimuleren én jongeren (nieuwe) kansen aanreiken. Andersom brachten de studenten van beide leerbedrijven hun onbevangenheid in. Deze mooie mengelmoes leidde tot interessante discussies en tal van nieuwe ideeën.    

Of zoals een van de studenten van Albiet verwoordde: “Samen bekijk je een case toch van meerdere kanten. Dat levert nieuwe inzichten op. We weten elkaar nu te vinden. Volgens mij kunnen hieruit wel eens hele mooie projecten ontstaan. De eerste stap is gezet!”

Wellzo
Welzijnsorganisatie Wellzo biedt deze jongeren letterlijk de ruimte aan om bij elkaar te komen en met elkaar te brainstormen. Op dezelfde plek werken de leerbedrijfstudenten ook een dagdeel in de week aan praktijkopdrachten.



Relevante links

Jongerenwerk LeerbedrijfJongerenwerk Wellzo





Vijf vragen aan Jesse

Naam: Jesse Douma
Leeftijd: 23 jaar
Woonplaats: Leeuwarden
Opleiding: Culturele Maatschappelijke Vorming
Afstuderen: 2018 (‘Als alles volgens het boekje gaat’)

Tweedejaars-student Culturele Maatschappelijke Vorming (CMV) Jesse Bouma is vanaf zijn eerste jaar al aangestoken door het vonkje van Albiet. Hij liep stage voor het leerbedrijf, op locatie van Wellzo, om zijn horizon te verbreden. In zijn tweede jaar is hij tevens voorzitter van Albiet, bij Wellzo.

Waarom CMV en geen MWD als je welzijnswerker wilt worden?

“Ik koos bewust voor deze opleiding omdat CMV vragen vanuit kansen benadert in plaats vanuit problemen. Dat past beter bij me. Bovendien vind ik het ‘culturele aspect’ ontzettend interessant. Mensen denken dan vaak aan musea, tentoonstellingen en andere vormen van kunst. Maar het gaat vooral over iemands achtergrond. Cultuur in de brede zin van het woord dus.”

Nogal een verantwoordelijkheid, voorzitter van een leerbedrijf“Het was een zelfgekozen leerdoel waar ik later veel aan heb. Als voorzitter plan ik evenementen en opdrachten en ben ik verantwoordelijk voor de communicatie met externe opdrachtgevers. Uiteraard bewaakt de docent het proces. Maar ik probeer te voorkomen dat die ingeschakeld moet worden. Als het toch mis dreigt te gaan, moet ik wel tijdig aangeven dat het ‘niet zo lekker loopt’. Ook dat gebeurt. Daar ben je tenslotte leerbedrijf voor.”

Wat doe je precies voor Wellzo?
“Momenteel doen we een klanttevredenheidsonderzoek. Ik pluis samen met twee andere studenten uit hoe tevreden jongere klanten over Wellzo zijn. Zeg maar van schoolverlaters tot jongeren in de soos. Wellzo wil hun mening horen om haar dienstverlening te kunnen verbeteren. Jaargenoten doen een vergelijkbaar onderzoek onder mantelzorgers en vrijwilligers.”

“We doen gedegen onderzoek zodat Wellzo een goed beeld van de klanttevredenheid. Als de opdrachtgever het wil, kunnen onze studenten het advies ook uitvoeren.”  

Wat doen andere studenten van Albiet zoal voor Wellzo?
“Een aantal studenten loopt mee met schuldhulpverlening. Ze helpen wijkteams met het uitzoeken van papieren en het aanvragen van een uitkering of huursubsidie. Of ze bellen samen met een klant de belastingdienst als er vragen zijn over een nota of toeslag.”

“Weer andere studenten helpen mensen met een uitkering bij het vinden van vrijwilligerswerk.  Of lopen mee in het kofferproject. Zij zijn gekoppeld aan senioren die hun levensverhaal vertellen aan de hand van foto’s en andere objecten. De bedoeling is om hier een tentoonstelling van te maken.”

Wat brengt Albiet je zelf?
“Sowieso is het werken in praktijk, met echte mensen en externe factoren, een betere leerschool dan hypothetische cases. Hierdoor ben ik zowel vakinhoudelijk als persoonlijk gegroeid. Op de opleiding wordt altijd gezegd dat je geen gereedschapskist aangereikt krijgt om je werk goed te doen, die gereedschapskist ben je zelf. Dat heb ik bij  Albiet geleerd. Ik weet nu waar ik goed in ben en wat mijn leerpunten zijn. Het is een les in zelfvertrouwen en verantwoordelijkheid nemen. Dat wil ik verder uitbouwen. Als ik afgestudeerd ben, heb ik die extra vaardigheden aan mijn eigen gereedschapskist toegevoegd.”



Relevante links

Waarom CMV?Verhaal van Bouchra





Miks Welzijn

Binnen Miks welzijn in Joure biedt leerbedrijf Remiks eerste- tot vierdejaarsstudenten een uitdagende leeromgeving aan. Een samenwerking die al langere tijd loopt. “Het is even geleden”, blikt leidinggevende Anneke Nagel terug. “Vier jaar terug zijn we begonnen met Remiks. We hadden al langer contact met NHL Hogeschool via derde- en vierdejaars stagiairs die bij ons ervaring opdoen.”

Mes snijdt aan twee kanten

De tijd was rijp om meer studenten in de organisatie mee te nemen. “Met NHL hebben we indertijd een enthousiaste werkgroep opgezet”, blikt Anneke terug. “Belangrijk is dat iemand vanuit de welzijnsorganisatie en iemand vanuit school meedenkt over de vertaling van de school naar de praktijk. Samen ontwikkel je een concept over ‘hoe het moet zijn’. Bij de start is het belangrijk dat er een goed plan legt waar je samen achter staat. Dat hebben we samen opgepakt en uitgewerkt.”  

Miks welzijn
Miks zet zich in voor kwetsbare groepen die steun nodig hebben om aan de samenleving deel te kunnen nemen. Miks biedt opbouw-, buurt-, jeugd- en vrijwilligerswerk aan kinderen, jongeren, volwassenen en senioren van de gemeente de Fryske Marren. Ze doet dit met advies, hulp en door activiteiten voor en met deze doelgroepen te organiseren.

Projecten en werkzaamheden. Onder begeleiding van een NHL-docent gaan de studenten van het leerbedrijf, op woensdagmiddag, aan de slag met uiteenlopende projecten en werkzaamheden: van ontmoetingsactiviteiten voor ouderen, tot activiteiten in jongerencentrum X-it. Anneke vervolgt: “Onze werkers hebben vanuit hun eigen activiteiten concrete opdrachten voor de eerste- of tweedejaars studenten bedacht. De studenten kunnen zich vervolgens inschrijven voor een specifieke opdracht. Soms werkt daar één student aan, soms ook vier tegelijk. Hangt van de omvang en complexiteit af.”

Inzet hangt van complexiteit af

Meer dan verwacht. Gemiddeld telt de groep 18 studenten. “Dat was wel even schrikken de eerste keer”, legt Anneke lachend uit. “We dachten dat misschien zo’n vijf studenten het leuk zouden vinden om bij ons aan de slag te gaan. Toen er de eerste keer 20 binnen kwamen lopen, kneep ik hem even. Wat moeten ze gaan doen? Maar het is hartstikke goed gegaan.”

Praatje maken. Zij ziet wel verschil tussen eerstejaars en oudere studenten. “Ze zijn nog maar net begonnen met hun opleiding en vaak nog wat verlegen. Ze zoeken elkaar meestal snel op. Voor de beginners hebben we een eenvoudige opdracht. Bijvoorbeeld met een vrijwilliger achter de bar staan en een praatje maken met de mensen die langskomen. Voor sommigen is dat al een hele klus.”

Ze kunnen vaak meer dan je denkt

Meer ervaring. “De meer ervaren studenten kiezen voor de zwaardere klussen”, vervolgt ze. “Zo hebben we bijvoorbeeld stagiairs die na hun stage moeten worden gebeld. Dan heb je het al snel over 100 leerlingen. De studenten maken een babbeltje, vragen door en maken er een verslag van. Dat  vinden de meesten een leuke opdracht.”

Vrouwendag. De inzet van stagiairs bespaart Miks welzijn ook (schaarse) tijd. Anneke geeft als voorbeeld het organiseren van een vrouwendag. “Studenten vinden dat heel leuk en leerzaam. Wij kunnen onze tijd dan aan hulpvragen besteden. Zo snijdt het mes aan twee kanten. We zorgen er voor dat de studenten iets leuks en nuttigs kunnen doen. Gezien het aantal doelgroepen en activiteiten is dat goed te doen.”

Van elkaar leren. Hoe wordt er op de stagiaires gereageerd? “Onze vaak oudere cliënten vinden het leuk om met jonge mensen om te gaan. Als organisatie maken wij gebruik van de kennis en vaardigheden die studenten inbrengen. Denk aan het geven van een cursus ‘Omgaan met de computer’ voor ouderen. De studenten zijn op hun beurt leergierig en stellen veel vragen over de praktijk. Zo leren we van elkaar.”

Meenemen in het proces. Het is volgens Anneke wel belangrijk alert te zijn en blijven op de samenwerking. “We moeten collega’s soms even vragen om studenten mee te nemen in het proces. Dat schiet er weleens bij in tijdens het dagelijkse werk. We vragen dan: ‘wat kunnen studenten overnemen?’ Dat is vaak meer dan je denkt. We zoeken echt de samenwerking en daar staat iedereen ook achter.”

Meer ruimte. Op het reilen en zeilen van de drukke welzijnsorganisatie heeft de aanwezigheid van de studenten niet direct invloed. “Ze komen in principe maar één dagdeel per week. Dan werken ze aan concrete opdrachten. Betekent dat onze werkers meer tijd hebben voor andere zaken.  Dat is echt een verdienste van de stagiaires. Hun inzet heeft ons al veel opgeleverd.”



Relevante links

Website Miks WelzijnSociale wijkteams Fryske MarrenMiks Welzijn op facebook





Remiksstudent aan het woord

Lonneke Post over haar ervaringen bij Remiks Joure

“Ik zat net tussen het eerste jaar en het tweede jaar van mijn studie toen een docent aan mij vroeg: we beginnen met een leerbedrijf. Lijkt je dat wat?’ Nou dat leek me wel wat. Ook omdat ik nog niet helemaal wist waar ik stage wilde gaan lopen”, vertelt Lonneke Post lachend over haar stage binnen de opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening bij Miks welzijn in Joure.

Het idee voor het leerbedrijf kwam van Miks welzijn en de NHL. “Zo kwam ik bij de eerste groep Remiks-studenten terecht die begon. Dat is nu vier jaar geleden”, herinnert ze. Die groep van acht eerstejaars- en vier tweedejaarsstudenten maakte zo laagdrempelig kennis met de praktijk.

Direct aan de slag. “Het is me goed bevallen”, vervolgt Lonneke. “We zijn bij Miks goed ontvangen en mochten direct aan de slag met projecten. Vanuit school werden we ondersteund door een docent. Je maakt dan toch voor het eerst kennis met de praktijk van wat je op school leert. Ik ben bij verschillende projecten betrokken geweest.”

Kleine kernen, eigen krachten. “Een project wat er uitsprong was een rondgang door een dorp in het kader van ‘Kleine Kernen, eigen Krachten’. Daarbij gingen we van deur naar deur om te peilen hoe mensen de sfeer in hun buurt of wijk ervaarden.”


Onder begeleiding van Miks welzijn voerden studenten als leerproject een behoeftepeiling naar burenhulp uit. Als afsluiting van de ronde door de buurt, werden de bewoners getrakteerd op een presentatie van de belangrijkste uitkomsten.

Samen de wijk in

Echt in gesprek. “We gingen in Oudehaske van huis tot huis om bewoners te vragen hoe het is om daar te wonen. Dat lijkt eerst spannend, maar je raakt echt in gesprek. Heel leuk. De meeste mensen wilden wel meewerken. Verschillende vragen kwamen aan bod. Hoe  is het contact met uw buren? Wordt er ook iets sociaals  in de buurt georganiseerd, zoals een buurtbarbecue? Dat soort vragen.”

Leefbaarheid verhogen. “Zo probeer je samen met de inwoners te ontdekken hoe het in de wijk gaat. Je gaat met mensen in gesprek, waar je als student veel van leert. Uiteindelijk werd dat gekoppeld aan opdrachten die de leefbaarheid verbeteren. Ook kwamen daar weer nieuwe opdrachten voor nieuwe Remiksers uit voort.”

Ik ontdekte dat je als welzijnswerker veel samenwerkt

Coördinatie van het leerbedrijf. Na haar eerste stage was Lonneke nog niet klaar. “Ik ben na het stagejaar nog een half jaar bij Remiks betrokken gebleven. Maar dan van de andere kant: als coördinator van het leerbedrijf. Dan ben je meer onderdeel van de organisatie en kijk je hoe je studenten kunt plaatsen. Ook dacht ik mee over mogelijke opdrachten voor studenten.”

Samenwerking essentieel. “Daarnaast deed ik een ketenpartneronderzoek voor Miks welzijn. Hoe ervaren zij de samenwerking met Miks? Zo ontdekte ik dat je als welzijnswerker heel veel samenwerkt. Niet alleen met buurtbewoners, maar ook met andere professionals en veel vrijwilligers. Samenwerking is essentieel.”

Laagdrempelig. Al met al kijkt ze terug op een interessante tijd. “Wat me vooral bijblijft van mijn stagetijd is de laagdrempeligheid. Dat je als student zo makkelijk kennis kunt maken met de praktijk van je toekomstige werk.”  



Relevante links

Kleine Kernen, eigen KrachtenWaarom MWD?





Buro Saris

“Na drie maanden zie je stagiaires ontzettend groeien”

Derdejaars studenten pedagogiek en MWD op NHL Hogeschool kunnen hun talent verder ontwikkelen tijdens een stage bij het S(choolTalent)-Team van leerbedrijf Het Buro. Een project dat potentiële schoolverlaters op andere gedachten brengt doordat NHL-studenten ze helpen als maatje, hulpverlener én docent.

Het is een jubileumjaar voor Het Buro in Leeuwarden. Twintig jaar geleden richtte André Saris deze stichting op. “Wij helpen jongeren om te voorkomen dat ze aan de rand van de samenleving belanden.” Het Buro startte hiervoor verschillende projecten, waaronder het S(choolTalent)-Team, beter bekend als het S-Team. Dit project moet voorkomen dat leerlingen vroegtijdig stoppen met school. Derdejaars studenten van de opleidingen MWD en Pedagogiek kunnen stage lopen bij het S-Team. André: “Zij helpen jongeren hun school af te maken. Inmiddels zijn er drie S-Teams, verspreid over het Nordwin College en ROC Friese Poort.”

Extremen. Bij het vormen van S-Teams zijn André en zijn collega Erik de Breij (projectleider) best selectief. Potentiële stagiaires moeten dan ook solliciteren. “We zoeken naar de extremen”, aldus André. Studenten hoeven niet perse hoge cijfers te hebben; het gaat vooral om de mentaliteit. “Ze moeten outreachend zijn, lef hebben en creatief zijn.” Niet vreemd, want eenmaal aan boord van het S-Team krijgen ze, na twee trainingsweken en een inwerkweek, best wel verantwoordelijkheid. Zo bepalen ze zelf hoe ze leerlingen begeleiden. “Wij lopen achter de stagiaires aan en sturen alleen bij als dat nodig is.”

Lef hebben en creatief zijn

Beetje streng. Voor de meeste stagiaires is het wennen dat ze drie rollen moeten vervullen: die van maatje, hulpverlener en docent. De eerste twee liggen het meest in de lijn van hun opleiding, maar de docentenrol ligt vaak buiten de comfortzone. Zo moeten ze er onder meer op toezien dat de leerling zijn huiswerk maakt en afspraken nakomt. Gebeurt dat niet, dan moeten ze hem of haar daar op aanspreken. Dat vinden ze wel eens lastig. Erik de Breij: “We leren ze tijdens de training hoe ze dit het beste kunnen aanpakken. Lukt het niet, dan helpen we ze natuurlijk. Dat geldt voor alles. Gaandeweg laten we ze steeds meer los. In totaal lopen ze een jaar stage, maar al na drie maanden ze je ze ontzettend groeien.”

Captains. Momenteel telt het S-Team zeventien studenten. Ieder begeleidt twaalf tot veertien leerlingen met verschillende problemen. De een heeft een verslaving, de ander schulden en weer een ander ADHD. Soms is een vinger aan de pols al voldoende, soms volgt meer intensieve begeleiding om achterstand te voorkomen. De stagiaires worden op hun beurt begeleid door zogeheten teamcaptains. Dit zijn professionals van Het Buro die op elke locatie aanwezig zijn.

De stagiaires kunnen ook leerlingen met multiproblematiek, de pittige gevallen, tegen komen. In dat geval worden ze wel bijgestaan door André en Erik. Wekelijks komen de S-Teams samen voor intervisie en casusbespreking. Ze delen ervaringen en kunnen problemen voorleggen, waar ze weer van leren. Gedurende het (stage)jaar vinden er verschillende trainingen plaats om de stagiaires nog meer te helpen zich te ontplooien.

Leeftijdsgenoten. Het werk van de S-Teams werpt haar vruchten af. Volgens Erik komt dat ook door de geringe leeftijdsverschillen. “De jongeren voelen zich begrepen, ze vinden het fijn om contact te hebben met leeftijdsgenoten”, stelt hij. “De stagiaires zijn bovendien jong, energiek en weten dat ze zelf nog veel moeten leren. Soms zijn ze onzeker, maar dat is juist hun kracht.”

Erik herinnert zich dat een stagiaire op school een jongen sprak die, volgens haar, wel wat hulp kon gebruiken. “Maar die jongen had het wel gehad met hulpinstanties. De stagiair benaderde hem gewoon als leeftijdsgenoot, niet uit de hoogte. Dat sprak hem aan en daarom accepteerde hij de hulp. Dat werkte erg goed.”

Brede ervaring. De stagiaires ervaren het werken binnen de S-Teams als een verrijking. Ze doen ervaring op die ze op veel terreinen kunnen gebruiken. In welzijnsteams, het onderwijs, de verslavingszorg en de jeugdhulpverlening. André en Erik hebben het gevoel dat hun stagiaires zich ontwikkelen tot een wat ander slag hulpverlener dan gemiddeld. “Wij zijn wat minder van de protocollen en geven dat ook door aan onze stagiaires.”

Erik noemt als voorbeeld de begeleiding van iemand met een angststoornis, die vervolgens niet meer op school kwam. “De stagiair maakte een nep-Amber-alert waarin de leerling als vermist werd opgegeven. Die mailde hij naar de jongen. Niet veel later kreeg de stagiaire een appje: de boodschap was begrepen en de jongen liet zich snel weer zien. Dat bedoelen we met creatief zijn; niet alles volgens het boekje doen, maar vooral kijken naar wie je voor je hebt.”

Leven lang leren. Dat NHL Hogeschool met Het Buro Saris een leerbedrijf heeft opgezet is volgens André belangrijk en nuttig. “We zijn zichtbaar voor onze doelgroep, de jongeren. Bovendien hopen wij in de toekomst ook gebruik te kunnen maken van de kennis binnen de NHL, wat we weer in praktijk kunnen brengen bij het S-Team. Wat wij doen, betekent een leven lang leren; er zijn altijd dingen die we kunnen verbeteren. Ik hoop dat er ooit een methodiekbeschrijving komt van het S-Team, zodat we dit met andere scholen kunnen delen.”

Andere projecten. Naast het S-Team zijn er nog enkele andere projecten waar momenteel vier NHL-stagiaires in meedraaien. “Daarbij gaat het bijvoorbeeld om leerlingen in het voortgezet onderwijs die tijdelijk niet op school mogen komen”, legt Erik uit. “De stagiaires en collega’s van Het Buro brengen met hen in kaart wat er mis gaat en hoe dat bijgestuurd kan worden. Ook draait er een project met leerlingen die vroegtijdig zijn uitgevallen. We proberen hen knelpunten op te lossen, zodat ze weer naar school kunnen. Tot slot sporen we ook zorgmijders op. Leerlingen die hulp ontlopen dus. Kortom, nuttig werk dat anders vaak blijft liggen.”



Relevante links

Bij de LesKoningin Maxima bezoekt jongerenproject LeeuwardenS-Team in Leeuwarden krijgt bezoek van koninginPromotievideo S-team Oranje FondsPersbericht Oranjefonds





Vijf vragen aan Karima

Naam: Karima Yachou
Leeftijd: 22 jaar
Woonplaats: Leeuwarden
Opleiding: Maatschappelijke Werk en Dienstverlening
Jaar: eerste

Karima Yachou is de enige van haar klas die bij Albiet stage loopt. “Wat mijn klasgenoten voor stage doen weet ik niet precies, maar ik weet wel dat ik de meest leerzame plek heb!”

Waarom koos je voor de opleiding MWD?
“Deze opleiding past gewoon helemaal bij me. Ik help graag mensen en maak ze graag blij. In de omschrijving van deze opleiding kwamen deze punten ook naar voren. Toen ik een studiekeuzetest deed en MWD op nummer 1 stond, werd mijn voorkeur bevestigd. Ik ben inmiddels bijna klaar met het eerste jaar en ik heb geen moment spijt van mijn keuze gehad!”

Waarom past de opleiding zo goed bij je?
“Ik ben creatief met oplossingen. Dat klinkt misschien gek, maar ik vind het heerlijk om voor iemand anders iets te bedenken. Dat kan persoonlijk zijn, als iemand bijvoorbeeld even in de put zit, maar ook professioneel; ik bedenk vaak net even iets anders. Dat is kwaliteit die me goed van pas komt tijdens de opleiding en straks ook in het werkveld.”

Hoe kwam je met Albiet in aanraking?
“Tijdens een stagemarkt op school. De mensen die in de stand stonden, gaven aan dat dit niet zomaar een stage was, maar dat Albiet uiteenlopende projecten voor haar rekening neemt. Dat fascineerde me en is precies wat een stage bij Albiet ook is; je weet nooit wat de dag je brengt. Maar wat je doet, heeft altijd toegevoegde waarde. Of dat nu voor jezelf is, voor de organisatie of cliënten.”

“Bij Albiet kun je meedraaien in een project, maar je mag ook zelf iets opstarten. Daarbij is het belangrijk om goed na te gaan of de opdracht bij je leerdoelen en competenties past. We hebben studenten van alle jaren in ons team. We leren van elkaar en dat zorgt voor een goede ‘teamspirit’.”

Wat heb je precies gedaan bij Albiet?
“Ik wilde graag met ouderen werken. Eerder deed ik al iets voor vluchtelingen. Dat was leerzaam, maar ik wilde mijn horizon verbreden. Ik heb meegedraaid in een ouderensoos in de Leeuwarder wijk Bilgaard. Dat was geweldig! We dronken koffie met senioren, lachten veel deden zelfs yoga op een stoel! Was echt genieten.”

Wat brengt Albiet je zelf?
“Veel. Zoals gezegd, heb ik waarschijnlijk de meest leerzame plek van iedereen in mijn klas. Albiet biedt mij maximale zelfontplooiing. Er is geen stageplek waar je zoveel verschillende dingen kunt doen, met zoveel verschillende doelgroepen. Studenten van Albiet hebben volgens mij dan ook een voorsprong op andere studenten.
Bij Albiet staat respect ongeacht leeftijd, cultuur, geloof, sekse, geaardheid of achtergrond hoog in het vaandel. Dat krijg je automatisch mee en is belangrijk voor je ontwikkeling. Eigenlijk zou iedereen er stage moeten lopen!”

COLOFON

Dit is een uitgave van het Project Leerbedrijven Welzijnsopleiding van NHL Hogeschool over de visie en activiteiten van de leerbedrijven, cq. ateliers in het sociale domein. Met dank aan de medewerking van de stagebedrijven.

 

Info en contact
Meer weten over de leerbedrijven? Belangstelling voor deelname? Vragen over de activiteiten en mogelijkheden? Neem contact op met:

E. leerbedrijven@nhl.nl

 

Coördinatie
Frits Sieswerda, projectleider leerbedrijven Welzijnsopleiding, NHL Hogeschool

 

Concept en redactie
Schrijfburo Terwisscha & Wagenaar

 

Ontwerp, productie
Terwisscha & Wagenaar online

 

Fotografie
Friso Bruins, NHL Hogeschool

 

 

© twonline.nl
Juni 2016

 

 

Disclaimer
Bij de totstandkoming van deze uitgave is de grootst mogelijke zorgvuldigheid betracht. Desalniettemin kan de uitgever geen verantwoordelijkheid nemen of aansprakelijk worden gesteld voor mogelijk verkeerde informatie.